İLK ÇAĞ UYGARLIKLARI

  İLKÇAĞ UYGARLIKLARI

1) ANADOLU UYGARLIKLARI

Uzerinde yasadığımız Anadolu’da bizden once bir cok uygarlıklar yaşadı. Gunumuzde onlara ait eserler bulunmakta ve muzelerde sergilenmektedir.

1- Hititler:
1-Baskenti Hattusa’dır (Hattusas). Hattusa bugun ilimiz olan Corum sınırları icinde yer alır.
2-Hitit krallarının yanında “Tavanna” denilen kralicelerde yonetimde soz sahibi idi. Buda Hitilerde kadına onem verildiğini gosterir.
3-Hititlerin devlet islerinin gorusulduğu meclise “Pankus” adı verilirdi.
4-Hititliler civi yazısı ve Mısırlıların kullandığı Hiyeroglif(resim yazısı) yazısını kullandı.
5-Hititliler “Anal” adı verilen yıllıkları yazdılar. Bu Analları tanrıya hesap vermek icin yazıyorlardı. Bu nedenle yalan yazmadıkları icin Anallar ilk gercek tarih yazıcılığı sayılmaktadır.
6-Dunyanın ilk yazılı antlasması olan “Kades Antlasması” Hitiler ile Mısırlılar arasında yapıldı.

HİTİT GÜNEŞİ
 

2- Frigyalılar:
1-Baskenti Gordion sehridir. Bugun Ankara’nın ilcesi olan Polatlıdadır.
2-Frigler tarıma buyuk onem verdiler. En onemli gecim kaynakları tarımdı. Bu nedenle saban kırana olum cezasına kadar ceza veriyorlardı.Bunun nedeni Gecin tarıma dayalı olmasıdır.
3-Civi yazısı kullandılar.
4-Kral Midas unlu bir kralıdır. Tarihte esek kulaklı Midas olarak yerini almıstır.
5-Friglerin dokuduğu kilimlere “Tapates” adı verilirdi.
6-Hayvanların konusturulduğu “fabl” hikayeleri yazmıslardır.
 

 

3- Lidyalılar:
1-Baskentleri “Sard” sehridir. Bugun Manisa’nın Salihli ilcesindedir.
2-Lidyalıların en onemli ozelliği parayı bulmalarıdır.
3-Ticaret yapmak icin “Kral Yolu” adı verilen ticaret yolunu kurdular.
4-Sus esyası ve parfum ticareti yaptılar.
5-Civi yazısı kullandılar.
 

 

4- İyonlar:
1-İyonlar sehir devletleri halinde yasadığı icin belli bir baskentleri yoktur. Efes, Milet, Foca, İzmir onemli sehirleri idi.
2-İyonyalılar ozgur dusunceye ve bilime onem vermisler. Bu nedenle bir cok bilim adamı yetistirmistir.
3-Tıpta Hipokrat, tarihte Herodot, felsefe'de Diyojen, matematikte Pisagor, Thales gibi bilim adamları yetismistir.
4-Deniz ticareti yapmıslar ve baska ulkelere koloniler kurmuslardır. Yerlestikleri kolonileri sahiplenmislerdir.
* Koloni: Bir devletin kendi ulkesinin sınırları dısında egemenlik kurarak yonettiği ekonomik veya siyasal cıkarlar sağladığı ulke, somurulen ulkedir.
5-İyonyalılar Fenike alfabesi kullanmıslardır.
6-Bugunku Avrupa uygarlığının temelinin olusmasını sağlamıslardır.

 

5- Urartular:
1-Baskenti Tuspa’dır. Bugun Van ili sınırları icinde yer alır.
2-Tas islemeciliğinde gelismislerdir.
3-Barajlar, goletler kurdular. Su kanalları acarak sulama yapmıslardır.
4-Civi yazısı kullanmıslardır.
5- Oda seklinde kaya mezarları yapmıslardır. Olumden sonra yasama
inandığı icin mezarlarına insanların gunluk kullandığı esyaları koymustur.
 

 

 

2) MEZOPOTAMYA UYGARLIKLARI


1- Asurlular:
1- Yukarı Mezopotamya'da(Güneydoğu Anadolu) kurulmuşlar, Toroslar ve Kapadokya'ya kadar yayılmışlardır.
2-Anadolu'da ticaret kolonileri kurdular. (KÜLTEPE'de)
3-Çivi yazısını Anadolu'ya öğreterek, Anadolu'da tarih devirlerini başlattılar.
4-Tüm çivi yazılı eserleri başkentleri NİNOVA'da toplayarak, ilk KÜTÜPHANECİLİK ve ARŞİVCİLİK faaliyetini başlattılar. Orta Mezopotamya'da Arabistan'dan gelen Samilerle Sümerler'in karışımıyla Asurlular meydana geldi.
5-MÖ 2000 yılında kurulan ve Asur merkezi olan bu devlet Anadoluya kadar ticari faliyetlerini geliştirerek ticaret kolonileri kurdu.

2- Babiller:
1-İlk Mutlak Krallık'' anlayışı Babil'de ortaya çıkmıştır.
2-Ünlü kralları HAMMURABİ, ilk ANAYASA olarak bilinen ''Hammurabi Kanunlarını'' oluşturdu. Hammurabi kanunları Sümer kanunlarına göre biraz daha serttir. Ancak toplumun bütün kesimlerinin hakları teminat altına alınmıştır. (Medeni, ceza, ticaret, miras)Bu kanunlar Sami geleneklerinden ve Urukagine kanunlarından yararlanılarak hazırlanmıştır.)
3-Hammurabi yaptığı kanunlarla ''Tanrı Kral'' yerine ''Hayırsever Kral'' kavramını getirdi.(Adaletin Çobanı ,Kavimler Çobanı) Hukuk devleti anlayışını ilk defa tarihe getirmişlerdir.
4-''Babil Kulesi'' ve ''Babil'in Asma bahçeleri'' en önemli eserleridir.


 

ÜNLÜ BABİL KULESİ TEMSİLİ RESİM

 

3-Sümerler:
1-MÖ 3500 yıllarında doğudan (Ön Asya'dan) Aşağı Mezopotamya'ya gelerek yerleşmişlerdir.
Sümerler şehir devletleri kurmuşlardır.
2-Ziggurat adıverilen tapınakları vardır
3-Bilinen ilk yazıyı Sümerler kullanmışlardır.
4-Sümerler çivi yazısını icat ederek kullanmışlardır.
5-Gılgamış, Tufan ve Yaradılış destanı Sümerler edebiyatının en güzel örnekleridir.
6-Dünyanın ilk yazılı kanunlarını yapmışlardır
7-Tekerleği icad eden Sümerler bunu ticarette ve savaşlarda kullanmışlardır.
8-Burçları bulmuşlardır. Yılı 30 günlük 12 aya bölmüşlerdir (gece-gündüzü 12'şer saat hesaplamışlardır.)
9-Ay ve güneş tutulmalarını hesaplamış, ay yılına göre takvimi kullanmışlardır.
10-Çarpma ve bölme cetvelleri hazırlamışlardır.
11-Yüzey ve hacim ölçülerini, daireyi 360 dereceye bölmesini biliyorlardı.
12-Sümerler sayıları 2. ve 3. Dereceden denklemleri biliyorlardı.
 

3-

Yorum Yaz